Nauczyciel, więzień obozu koncentracyjnego
Spoczywa na cmentarzu Parafialnym w Żywcu
Lokalizacja: działka: 05, rząd: 07, grób: 30_31
Urodził się 24 września 1905 roku w Brzeżanach na kresach wschodnich. Był synem Władysława i Antoniny z d. Kołodziej. Jego ojciec zginął podczas I wojny światowej w walkach pod Przemyślem.
Po ukończeniu Gimnazjum w Brzeżanach, studiował na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym i Filozofii Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Pracę magisterską z zakresu filozofii i geografii złożył 30 czerwca 1934 roku otrzymując tytuł magistra. W roku szkolnym 1934/1935 był asystentem prof. Eugeniusza Romera przy katedrze geografii we Lwowie. W kolejnym roku akademickim, ze względów politycznych (odmowa wstąpienia do BBWR) został przeniesiony do kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego, gdzie otrzymał posadę nauczyciela kontraktowego w Szkole Powszechnej Nr 2 w Białej Krakowskiej, a od 1 listopada 1935 roku został przeniesiony do Szkoły Powszechnej Nr 1 w Ujsołach. W roku 1937 złożył egzamin przed Państwową Komisją Kwalifikacyjną we Lwowie na nauczyciela geografii, geologii z mineralogią i kosmografią w szkołach średnich ogólnokształcących i seminariach nauczycielskich, a 3 grudnia 1937 roku przed Państwową Komisją Kwalifikacyjną w Białej złożył egzamin kwalifikacyjny na nauczyciela szkół powszechnych.
W czerwcu 1938 roku zawarł związek małżeński z Aurelią Szandówną i we wrześniu tegoż roku przeniesiono ich do Szkoły Powszechnej III stopnia w Lipowej, gdzie Edward Smoliński został p.o. kierownikiem. We wrześniu 1939 roku uciekł do Brzeżan, skąd wrócił wraz z żoną w listopadzie tegoż roku. Wiosną roku 1940 nastąpiły masowe aresztowania inteligencji polskiej. 24 kwietnia 1940 roku Edward Smoliński został aresztowany i razem z 56 innymi więźniami przewieziony na posterunek Gestapo w Żywcu. Tam bez przesłuchania i podania powodu aresztowania został wywieziony do Cieszyna, a stamtąd do obozu koncentracyjnego w Dachau. Następnie po odbyciu 6-tygodniowej kwarantanny został przewieziony do obozu koncentracyjnego w Mauthausen-Gussen, gdzie w nieludzkich warunkach pracował w kamieniołomach. W wyniku usilnych starań rodziny 13 listopada 1940 roku zwolniono go i przyjechał do rodziny zamieszkałej w Żywcu-Sporyszu. Po 5 miesięcznej rekonwalescencji został zatrudniony w jednoklasowej szkole w Rycerce Kolonii. Szkoła posiadała bardzo trudne warunki mieszkaniowe i wyżywieniowe. W styczniu 1943 roku zachorował na zapalenie płuc i mimo pomocy lekarskiej zmarł 18 stycznia 1943 roku.
Bożena Husar
Bibliografia: Słownik Biograficzny Żywiecczyzny, t. I.